Rozwiązanie umowy o pracę na zwolnieniu lekarskim– czy jest możliwe?
Zwolnienie lekarskie to okres, w którym pracownik jest niezdolny do pracy z powodu choroby i powinien w pełni skupić się na powrocie do zdrowia. W praktyce jednak często pojawiają się wątpliwości, czy w takim czasie można podejmować decyzje dotyczące zatrudnienia – w tym również zakończenia umowy o pracę.
Wbrew pozorom, przebywanie na zwolnieniu lekarskim nie zamyka drogi do zmiany pracy. Zarówno pracownik, jak i w określonych przypadkach pracodawca, mogą podjąć działania zmierzające do rozwiązania stosunku pracy, choć zakres tych uprawnień różni się w zależności od strony umowy oraz okoliczności.
Prawo do rozwiązania umowy w okresie choroby
Oznacza to, że każda ze stron stosunku pracy ma prawo do podjęcia decyzji o jego zakończeniu, przy czym sposób i warunki rozwiązania umowy zależą od wybranej formy (np. wypowiedzenie, porozumienie stron, rozwiązanie bez wypowiedzenia) oraz okoliczności konkretnego przypadku.
Uprawnienie to nie jest jednak całkowicie nieograniczone, przepisy prawa pracy wprowadzają określone zasady i ograniczenia, szczególnie po stronie pracodawcy. W niektórych sytuacjach, takich jak np. okres zwolnienia lekarskiego, urlop macierzyński czy inne okresy ochronne, możliwość rozwiązania umowy przez pracodawcę jest istotnie ograniczona.
Z kolei pracownik co do zasady może rozwiązać umowę w każdym czasie, niezależnie od swojej aktualnej sytuacji (np. przebywania na zwolnieniu lekarskim czy urlopie), o ile dochowa obowiązujących wymogów formalnych oraz w przypadku wypowiedzenia zachowa odpowiedni okres wypowiedzenia.
W jakich sytuacjach pracownik może rozwiązać umowę?
Rozwiązanie umowy o pracę przez pracownika nie wymaga szczególnego uzasadnienia w przypadku wypowiedzenia. W praktyce najczęściej dochodzi do tego w następujących sytuacjach:
- podjęcie decyzji o zmianie pracodawcy,
- długotrwałe problemy zdrowotne uniemożliwiające kontynuowanie pracy na dotychczasowym stanowisku,
- zmiana sytuacji życiowej (np. przeprowadzka, obowiązki rodzinne),
- niezadowolenie z warunków zatrudnienia,
- naruszenie obowiązków przez pracodawcę (np. nieterminowa wypłata wynagrodzenia), co może uzasadniać rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia.
Formy rozwiązania umowy
Pracownik przebywający na zwolnieniu lekarskim może skorzystać z każdej przewidzianej prawem formy zakończenia stosunku pracy:
- wypowiedzenie umowy o pracę – z zachowaniem okresu wypowiedzenia,
- rozwiązanie umowy za porozumieniem stron – w dowolnym terminie uzgodnionym z pracodawcą,
- rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia – w przypadkach określonych przepisami.
Okres wypowiedzenia a zwolnienie lekarskie
Należy również pamiętać, że pracownik, który złoży wypowiedzenie, zachowuje prawo do wynagrodzenia chorobowego, a po jego wyczerpaniu do zasiłku chorobowego, także w trakcie biegnącego okresu wypowiedzenia. Oznacza to, że sama decyzja o rozwiązaniu umowy nie wpływa negatywnie na uprawnienia związane z niezdolnością do pracy.
Istotne jest przy tym, że okres wypowiedzenia nie ulega wydłużeniu o czas trwania zwolnienia lekarskiego. Biegnie on niezależnie od absencji chorobowej i kończy się w terminie wynikającym z przepisów lub umowy.
Po ustaniu zatrudnienia obowiązek wypłaty świadczeń przejmuje Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS), który kontynuuje wypłatę zasiłku chorobowego, o ile niezdolność do pracy trwa nadal i spełnione są ustawowe warunki. W związku z tym konieczne jest przekazanie do ZUS odpowiedniej dokumentacji. Będąc na L4, nie możesz wykorzystać urlopu wypoczynkowego. Jeśli umowa rozwiąże się w trakcie choroby, pracodawca ma obowiązek wypłacić ekwiwalent pieniężny za wszystkie niewykorzystane dni urlopu.
Kiedy pracodawca może zwolnić pracownika na zwolnieniu
Istnieją jednak określone wyjątki od tej zasady. Pracodawca może rozwiązać umowę w trakcie zwolnienia lekarskiego m.in. w przypadku:
- rozwiązania umowy bez wypowiedzenia z winy pracownika (np. ciężkie naruszenie obowiązków pracowniczych),
- ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy,
- długotrwałej niezdolności do pracy przekraczającej okresy ochronne wskazane w przepisach prawa pracy.
Warto zatem podkreślić, że ochrona pracownika w czasie choroby nie ma charakteru absolutnego. W większości standardowych sytuacji pracodawca nie może wypowiedzieć umowy w trakcie L4, jednak przepisy przewidują konkretne wyjątki, które pozwalają na zakończenie stosunku pracy w szczególnych, uzasadnionych przypadkach.
Podsumowanie
Przebywanie na zwolnieniu lekarskim nie ogranicza prawa pracownika do rozwiązania umowy o pracę. Może on skorzystać z każdej dopuszczalnej formy zakończenia stosunku pracy, a okres wypowiedzenia biegnie na zasadach ogólnych. Warto jednak zadbać o prawidłową formę oraz zgodność działania z obowiązującymi przepisami, aby uniknąć ewentualnych wątpliwości formalnych.
